تصمیم دونالد ترامپ برای جلوگیری موقت از سفر شهروندان هفت کشور، از جمله ایران به آمریکا با انتقادها و واکنشهای مختلفی در داخل و خارج از این کشور روبرو شده است.
حسن قشقاوی، معاون کنسولی وزیر خارجه چند شب پیش در یک برنامه تلویزیونی تاکید کرد که این اقدام ترامپ بیپاسخ نمیماند و "مقابله به مثل پاسخ قطعی ایران" به چنین تصمیمهایی خواهد بود.
اندکی پس از امضای فرمان اجرایی محدودیت ورود شهروندان ایران و شش کشور دیگر به آمریکا، وزارت خارجه ایران با انتشار بیانیهای اعلام کرد که تا زمان برطرف شدن محدودیتها "اصل عمل متقابل" را در مورد شهروندان آمریکا اجرا میکند.
اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس جمهور نیز تاکید کرده که ایران در برابر آمریکاییهایی که قصد سفر به این کشور را داشته باشند، دست به عمل متقابل خواهد زد.
پیشنهادهای "بسیار جالب" جواد لاریجانی
در این میان محمد جواد لاریجانی، دبیر ستاد حقوق بشر قوه قضائیه نظر کاملا متفاوتی مطرح کرده و گفته جلوگیری از ورود آمریکاییها به ایران یک "پاسخ متقارن" به تصمیم ترامپ خواهد بود اما "خیلی جالب نیست".
رئیس پژوهشگاه دانشهای بنیادی چهارشنبه، ۱۳ بهمن در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم، پیشنهادهایی برای مقابله با تصمیم ترامپ مطرح کرده که از نظر او "غیرمتقارن" و بسیار جالب هستند.
دبیر ستاد حقوق بشر قوه قضائیه در تشریح پیشنهادهای خود گفت: «از جمله کارهایی که ما میتوانیم انجام بدهیم آن است که اولاً بودجه ویژهای برای مراکز علمی و تحقیقاتی اختصاص دهیم آنهم صرفاً برای تمهید و استقبال و پذیرش از علما و دانشمندانی که از ایران در آمریکا مشغول به کار بودند و بر اثر این [لغو] ویزا امکان رفتن به آمریکا را دیگر ندارند.»
برادر رئیسان قوه قضائیه و مقننه افزود: «همچنین باید بودجه بسیار خوبی برای تجهیز آزمایشگاههای مورد نیاز این افراد اختصاص دهیم و مراودات علمی به کشورمان را نیز تسهیل کنیم.»
استقبال از دانشمندان آمریکایی
ظاهرا دبیر ستاد حقوق بشر قوه قضائیه توجه نکرده که محدودیتهای ایجاد شده برای بسیاری از ایرانیان شامل یک دوره سه ماهه میشود که، با توجه به اعتراضهای گسترده در آمریکا نسبت به تصمیم ترامپ، دوام آن برای همین مدت نیز نامشخص است.
از سوی دیگر بسیاری از مراکز علمی و تحقیقاتی مهم در ایالات متحده آمریکا در پیوند و همکاری با موسسهها و شرکتهای عظیم تولیدی و مراکز پژوهشی وابسته به آنها فعالیت میکنند.
بر این اساس "تجهیز آزمایشگاههای ایران" که پاسخگوی نیاز پژوهشگران داخلی هم نیستند، اگر بدون فناوریهای مورد استفاده در آمریکا میسر هم باشد، به تنهایی برای جذب "علما و دانشمندان" شاغل در آمریکا کافی نخواهد بود.
به گزارش تسنیم، جواد لاریجانی ظاهرا به جذب دانشمندان آمریکایی نیز فکر کرده است: «دانشمندان آمریکایی با تصمیم ترامپ به شدت مخالف هستند، آنها اتفاقاً بسیار علاقمندند که به ایران آمده و با علمای ما صحبت کنند، لذا ما هم باید از آنها استقبال کنیم.»
دبیر ستاد حقوق بشر قوه قضائیه یکی دیگر از "پاسخهای نامتقارن مناسب به اقدام اخیر ترامپ" را تحریم کالاهای آمریکایی عنوان کرده که در صورت جدی گرفته شدن عملا تجهیز آزمایشگاهها را با مشکل روبرو خواهد کرد.
اعتبار ویژه برای دانشمندان کشورهای اسلامی
رئیس پژوهشگاه دانشهای بنیادی به تسنیم گفته است: «ما باید کالاهای آمریکایی، چه آن کالاهای اروپایی و غیراروپایی که در آمریکا تولید میشود و چه کالاهای آمریکایی که در بیرون از آمریکا تولید میشود را در واکنش به اقدام ترامپ تحریم کنیم.»
جواد لاریجانی همچنین تصریح کرده که در ارائه این پیشنهادها شهروندان دیگر کشورهای تحریم شده را نیز در نظر گرفته و برای حل معضل آنها نیز راهکارهایی اندیشیده است.
او در این باره گفت: «ما همچنین با در نظر گرفتن یک اعتبار ویژه، باید دانشمندان و دانشجویان سایر کشورهای اسلامی که مشمول تحریم شدهاند را تحت پوشش قرار داده و از حضورشان در ایران استقبال و کار علمی آنها را تمهید کنیم. اگر آنها Apply و تقاضا کردند ما هم باید استقبال کنیم، چرا که ما فقط به خودمان فکر نمیکنیم.»
به نظر میرسد دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی برخلاف این پیشنهادهای "نامتقارن مناسب" تدابیر مشخصتری برای کاهش مشکلات ایرانیان ساکن آمریکا در دستور کار دارد و در ضمن امیدوار است اجرای تصمیم ترامپ دوام نداشته باشد.
حسن قشقاوی دهم بهمن ماه به "شبکه خبر" گفته است: «ما با تدابیری که اتخاذ کردهایم تا ۸۰ درصد از مشکلات ایرانیان مقیم آمریکا را رفع و رجوع کردهایم تا ایرانیانی که به کشور بازمیگردند با حداقل مشکل روبرو شوند. ما کارمان را به انجام میرسانیم، من به صراحت میگویم که ترامپ باید عقبنشینی کند و پیشبینی من این است که این تصمیم نمیتواند ادامهدار باشد.»
