پگیدا در بریتانیا: گول 'لایکهای' فیسبوک را نخورید
- 28 فوریه 2015 - 09 اسفند 1393
شاید به نظر برسد که حملات اخیر پاریس باعث شده روز به روز بر محبوبیت پگیدا، جنبش "مخالفت با اسلامی شدن" آلمان، در بین ساکنان بریتانیا و دیگر کشورهای اروپایی افزوده شود – مخصوصا اگر چشمتان به فیسبوک باشد. اما واقعا اینگونه است؟
این جنبش ریشه در شبکههای اجتماعی دارد. گروه "اروپاییهای میهندوست علیه اسلامی شدن غرب"، که با مخفف آلمانی پگیدا شناخته میشود، ابتدا یک گروه فیسبوکی بود که توانست با برگزاری چند تجمع اعتراضی در شهر درسدن آلمان توجه جهانیان را جلب کند.
این گروه خواستار سختتر شدن قوانین مهاجرتی و محدود شدن تعداد پناهجویان است. اما منتقدان میگویند این گروه ضدمسلمان است و بخشی از حامیانش را فاشیستها تشکیل میدهند.
بعد از حمله به مجله شارلی ابدو شاهد ظاهر شدن چندین شعبه جدید پگیدا در اینترنت بودیم و این برای خیلیها نشانگر گسترش نفوذ این گروه در سطح اروپا است. گروههای محلی پگیدا در فرانسه، نروژ، سوئد، بلژیک، اسپانیا، بریتانیا و دیگر کشورهای اروپایی حالا در فیسبوک صفحه دارند.
صفحه پگیدا در بریتانیا بیش از ۱۷٫۰۰۰ بار "لایک" شده. این صفحه در فاصله کوتاهی پیش از حمله به شارلی ابدو گشوده شده و میتوان نتیجه گرفت که بیشتر "لایکها" به بعد از وقایع پاریس تعلق دارند.
ولی تحلیل بیبیسی نشان میدهد که منشاء بیشتر آنها اصلا بریتانیا نیست. ما با استفاده از ابزارهای تحلیلی، فعالیتهای فیسبوکی پگیدا را از لحاظ مکانی بررسی کردیم. تنها حدود نیمی از کسانی که صفحه پگیدا در بریتانیا را لایک کردهاند در این کشور زندگی میکنند و منشاء بخش قابل توجهی از آنها از آلمان است.
به گفته گروه "دیدبان پگیدا"، که از شماری فعال چپگرا تشکیل شده و فعالیتهای اینترنتی پگیدا را رصد میکند، کاربران آلمانی به رشد صفحههای فیسبوکی پگیدا در دیگر کشورها هم کمک کردهاند.
"دیدبان پگیدا" میگوید حامیان پگیدا در شرق آلمان معمولا چند گروه مختلف پگیدا را لایک میکنند و با ایجاد صفحههای شخصی جعلی ارقام را بزرگتر جلوه میدهند.
بیبیسی با یکی از رهبران پگیدا در بریتانیا که با نام مستعار "دیوید" شناخته میشود صحبت کرد. ما از طریق صفحه فیسبوک با او تماس گرفتیم ولی هنوز نتوانستهایم هویت او را تایید کنیم. به گفته او، رهبران گروهها میخواهند تا زمان انتخاب یک سخنگوی رسمی ناشناخته باقی بمانند. دیوید به ما گفت که اصلیتش آلمانی و سوئیسی است ولی حالا در بریتانیا زندگی میکند و بیشتر کادر رهبری پگیدا در بریتانیا – که در حال حاضر حدود ۲۰ عضو دارد – بریتانیایی هستند. او ادعای استفاده گروه از صفحههای شخصی جعلی را رد کرد ولی تصدیق کرد که بیشتر کسانی که صفحه گروه را لایک کردهاند ساکن بریتانیا نیستند.
به گفته او "معلوم است که تعداد آلمانیهای آن صفحه زیاد است. اشتیاق آلمانیها زیاد است و در بحثها مشارکت جدی دارند چون این جنبش آنها است." اما به ادعای او حالا بریتانیاییهای واقعی هم به گروه علاقه پیدا کردهاند. او میگوید "بیشتر کسانی که در چند هفته اخیر صفحه را لایک کردهاند اهل بریتانیا هستند."
واضح است که از لایکهای فیسبوکی، یک جنبش سیاسی درنمیآید. شعبههای پگیدا در بعضی از کشورهای اروپایی چون دانمارک، نروژ و جمهوری چک توانستهاند چند تجمع نسبتا کوچک خیابانی برپا کنند. اولین راهپیمایی پگیدا امروز در نیوکاسل برگزار شد. ولی چرا نیوکاسل؟
دیوید اینگونه توضیح میدهد: "نیوکاسل یک شهر واقعا بریتانیایی است و برخلاف لندن و بیرمنگام مسلمانان و چپگراهای کمی دارد. ما مشکلی با تجمعات مخالف نداریم. نمیخواهیم با کسی درگیر شویم و امیدوارم به ما احترام بگذارند."
پلیس شمار شرکتکنندگان در راهپیمایی هواداران پگیدا در نیوکاسل را حدود ۴۰۰ نفر و شمار شرکتکنندگان در راهپیمایی مخالفان این جنبش را بیش از یک هزار نفر گزارش کرده است.
بریتانیا، افراطیهای راستگرای خودش را در فیسبوک دارد. دیوید میگوید "مشکل ما این است که خیلی از جنبشهای راست افراطی میخواهند گروه پگیدا را از آن خود کنند." ظاهرا بعضی از افرادی که در ابتدا سعی کردند بر گروه فیسبوک پگیدا در بریتانیا مسلط شوند به "اتحادیه دفاعی انگلستان" تعلق داشتند.
صفحه پگیدا در بریتانیا حاوی تعدادی نظر نژادپرستانه و اهانتآمیز است که بعضا از اعمال گسترده خشونت حمایت میکنند. دیوید میگوید با اینکه چنین نوشتههایی خلاف سیاستهای گروه است، ولی رهبران گروه هنوز وقت نکردهاند محتویات صفحه را بررسی کنند.
تعداد لایکهای فیسبوکی به کنار، رشد پگیدا اخیرا با موانعی روبهرو شده. به غیر از شهر درسدن، تجمعات پگیدا در دیگر شهرهای آلمان چندان مورد استقبال قرار نگرفته. گروه بریتانیایی ضدنژادپرستی "امید نه تنفر" اطلاعاتی را جمعآوری کرده که نشان میدهد راهپیماییهای این گروه تنها در چند شهر با استقبال عمده روبهرو شده و در خیلی جاها تجمعات مخالفان بسیار بزرگتر از راهپیماییهای پگیدا بوده. از طرف دیگر در داخل آلمان، انتشار عکسهایی از لوتز باخمان، موسس گروه، در لباس هیتلر، به استعفای ۵ تن از رهبران پگیدا انجامید. در اولین راهپیمایی این گروه در اتریش تنها چندصد نفر شرکت کردند.
